Odpowiedź na interpelację w sprawie zapaści finansowej powiatowych urzędów pracy

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z przekazaną przy piśmie z dnia 12 grudnia 2000 r., znak: SPS-0202-5298/00, interpelacją pani poseł Anny Bańkowskiej w sprawie zapaści finansowej powiatowych urzędów pracy, z upoważnienia prezesa Rady Ministrów, uprzejmie informuję, co następuje.

   Sytuacja finansowa Funduszu Pracy w 2000 r. była wyjątkowo napięta i dotyczyła wszystkich powiatowych urzędów pracy. Wynikała ona ze znacznie wyższej od założonej w ustawie budżetowej na 2000 r. liczby wypłacanych zasiłków dla bezrobotnych, zasiłków przedemerytalnych i świadczeń przedemerytalnych, a także (z uwagi na wyższą inflację) wypłacania tych zasiłków i świadczeń w wyższej od planowanej wysokości. W wyniku powyższego wydatki na zasiłki i świadczenia były w 2000 r. o ok. 1,3 mld zł wyższe od planowanych.

   W celu utrzymania płynności finansowej Funduszu Pracy w dniu 26 lipca br. przyjęta została przez Sejm RP ustawa o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (DzU nr 70, poz. 820), stwarzająca możliwość zaciągania przez Fundusz Pracy w 2000 r. kredytów i pożyczek w łącznej wysokości do 12,5% planowanych dochodów tego funduszu. Jednocześnie nadmieniam, że zgodnie z przepisami powyższej ustawy środki z zaciągniętych kredytów i pożyczek mogły być przeznaczone wyłącznie na uzupełnienie niedoboru środków Funduszu Pracy na wypłatę zasiłków, zasiłków przedemerytalnych i świadczeń przedemerytalnych. Na podstawie powyższej ustawy prezes Krajowego Urzędu Pracy w okresie wrzesień-listopad ub.r. zaciągnął kredyty w łącznej dopuszczalnej ustawą kwocie 745 mln zł. Ponadto na podstawie art. 47 ustawy budżetowej na 2000 r. minister finansów podjął decyzję o przyznaniu dla Funduszu Pracy dodatkowej kwoty dotacji w wysokości 100 mln zł - w ramach niższych kosztów obsługi długu publicznego.

   Uzyskane w wyniku zaciągniętych kredytów oraz dodatkowej dotacji środki zostały bezzwłocznie przekazane samorządom powiatowym. Te dodatkowe środki (oprócz pochodzących przede wszystkim ze składek na Fundusz Pracy) umożliwiły utrzymanie płynności finansowej Funduszu Pracy oraz wypłatę obligatoryjnych zasiłków i świadczeń. Umożliwiły one również uregulowanie w znacznej części zobowiązań Funduszu Pracy, w tym z tytułu realizacji programów aktywnego przeciwdziałania bezrobociu oraz refundowania pracodawcom wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego.

   Z uwagi jednak na skalę zwiększonych wypłat na zasiłki i świadczenie, pomimo że przekazane w 2000 r. samorządom powiatowym środki Funduszu Pracy były o ok. 850 mln zł wyższe od planowanych (przewidzianych w ustawie budżetowej), sytuacja finansowa Funduszu Pracy bała napięta i kontrakty zawarte pomiędzy prezesem Krajowego Urzędu Pracy a starostami powiatowymi nie mogły być w pełni zrealizowane. Z powyższych powodów prezes Krajowego Urzędu Pracy na podstawie § 4 zawartych kontraktów wypowiedział je z zachowaniem umownego dwutygodniowego okresu wypowiedzenia.

   Zobowiązania, jakie powstały na koniec 2000 r. z tytułu nieuregulowania zobowiązań, których termin płatności upłynął 31 grudnia 2000 r., a także płatności, jakie przypadać będą w 2001 r. z tytułu zakończenia określonego programu w 2001 r., będą musiały zostać sfinansowane ze środków i limitów ustalonych na 2001 r.

   Pragnę jednocześnie podkreślić, że trudna sytuacja finansowa Funduszu Pracy w 2000 r. nie była efektem złej woli określonych organów oraz niedostrzegania wynikających z tego konsekwencji (w tym konieczności wstrzymania lub ograniczenia realizacji programów aktywnego przeciwdziałania bezrobociu) czy też wzrostu liczby bezrobotnych.

   Nadmieniam również, że Sejm RP, przyjmując ustawę budżetową na 2001 r., ostatecznie zadecyduje o kwotach, jakie będą mogły być przeznaczone w roku bieżącym na finansowanie poszczególnych celów i zadań, w tym finansowanych z Funduszu Pracy.

   Informując o powyższym, z szacunkiem

   Minister

   Longin Komołowski

   Warszawa, dnia 4 stycznia 2001 r.